Świadome blokowanie wspomnień jest możliwe

dodano: 15/07/2007 21:35 • komentarze: 0 • odsłony: 4893 • kategoria: Medycyna/Człowiek • dodał: DeeM

Ludzie mogą świadomie blokować wspomnienia o charakterze emocjonalnym, ale wymaga to ćwiczeń i praktyki - zaobserwowali naukowcy z USA. Praca, która może pomóc w leczeniu zaburzeń związanych z brakiem kontroli nad przykrymi wspomnieniami, jak zespół stresu pourazowego, depresja i stany lękowe, została opublikowana na łamach tygodnika "Science".
Od ponad 100 lat, kiedy to twórca psychoanalizy Zygmunt Freud przedstawił koncepcję wypierania ze świadomości bolesnych wspomnień, możliwość manipulowania pamięcią jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień w psychologii. Dotyczy ono zarówno aktywnego blokowania wspomnień, jak i tworzenia wspomnień fałszywych. I choć pojawiły się prace naukowe, które dowodziły, że supresja pamięci jest możliwa, to wielu badaczy uważa, że jest to wyłącznie mit.

Teraz naukowcy z Uniwersytetu Stanu Kolorado w Boulder odkryli, że osoby zdrowe psychicznie mogą w pewnym zakresie panować nad wspomnieniami i że proces ten zachodzi pod kontrolą kory przedczołowej mózgu. Zaobserwowali też, że proces blokowania wspomnień jest dwustopniowy.

Zespół kierowany przez Brendana E. Depue przeprowadził doświadczenie w grupie 16 osób. Wszyscy przeszli trening, w trakcie którego nauczyli się kojarzyć 40 par zdjęć - neutralnego zdjęcia twarzy ze zdjęciem nieprzyjemnej sytuacji, wywołującej negatywne emocje, jak np. scena z wypadku samochodowego, z okrutnej zbrodni, krzesło elektryczne, czy ranny żołnierz.

Następnie w trakcie kolejnych testów uczestników poproszono, by zobaczywszy zdjęcie danej twarzy intensywnie myśleli o powiązanym z nią obrazku (przywoływanie wspomnienia), bądź by nie dopuszczali go do świadomości (blokowanie wspomnienia). Na koniec sprawdzono, jak badani zapamiętali zdjęcia skojarzone z twarzami - na widok twarzy musieli krótko opisać związany z nią obrazek.

Okazało się, że dzięki ćwiczeniom badane osoby były w stanie zablokować specyficzne wspomnienia o charakterze emocjonalnym.

Jednocześnie badanie ich mózgów przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) wykazało, że proces blokowania pamięci jest dynamiczny, dwustopniowy i koordynowany przez korę przedczołową, uważaną za centrum świadomego przetwarzania wspomnień.

Najpierw część kory przedczołowej (prawy dolny zakręt czołowy) hamuje aktywność tylnich obszarów mózgu zaangażowanych w odbiór i zapamiętywanie bodźców zmysłowych, jak kora wzrokowa i wzgórze. A następnie, inna część kory przedczołowej (prawy środkowy zakręt czołowy) blokuje obszary mózgu biorące udział w przetwarzaniu i kodowaniu wspomnień (hipokamp) oraz odpowiedzialne za ich składnik emocjonalny (jądro migdałowate).

- Wyniki naszych badań sugerują, że człowiek może w pewnym zakresie kontrolować wspomnienia o charakterze emocjonalnym. Ale jest to możliwe tylko dzięki intensywnym ćwiczeniom, które polegają na świadomym wyłączaniu aktywności obszarów mózgu zaangażowanych w przetwarzanie i kodowanie wspomnień - komentuje Depue.

Część kory przedczołowej, która bierze udział w świadomym hamowaniu wspomnień rozwinęła się stosunkowo późno w trakcie ewolucji mózgu i jest znacznie powiększona u ludzi, w porównaniu z innymi Naczelnymi, wyjaśnia Depue. Jak spekuluje, zdolność supresji wspomnień może być cechą korzystną z ewolucyjnego punktu widzenia. - Wyobraźmy sobie na przykład myśliwego z epoki kamiennej, który w czasie polowania na antylopę został zaatakowany przez lwa i ledwo uszedł z życiem. - opisuje badacz - Gdyby wspomnienia z tego wydarzenia nękały go tak bardzo, że ze strachu przestałby polować, to umarłby śmiercią głodową.

Zdaniem Depue, najważniejszym efektem tej pracy jest to, że udało się uchwycić neurologiczny mechanizm odpowiedzialny za blokowanie wspomnień. - W przyszłości może to zaowocować nowymi metodami leczenia osób, które cierpią na zaburzenia psychiczne i emocjonalne, gdyż nie potrafią poradzić sobie z traumatycznymi wspomnieniami - uważa badacz. Zalicza się tu m.in. osoby z zespołem stresu pourazowego, fobiami, depresją, stanami lękowymi czy zaburzeniami obsesyjno-kmpulsywnymi (nerwica natręctw).

Depue zaznacza jednak, że zablokowanie silnego traumatycznego przeżycia może wymagać tysięcy powtórzeń jednego ćwiczenia.

Najnowsze odkrycie nie rozwiązuje natomiast problemu "wypartych wspomnień" Freuda. Według ojca psychoanalizy, tłumienie i usuwanie ze świadomości bolesnych lub niechcianych myśli jest rodzajem mechanizmu obronnego niezależnego od naszej woli. Procesom tym Freud przypisywał dużą rolę w kształtowaniu się charakteru i rozwoju nerwic. Jak przypomina Depue, koncepcja "wypartych wspomnień" jest bardzo kontrowersyjna. Ciągle jeszcze toczy się wielka debata nad tym, czy wypieranie wspomnień jest tożsame z ich blokowaniem. - Nie sądzę by rozwiązano tę kwestię za mego życia - konkluduje.

źródła: onet.pl / PAP
Zobacz co sądzą o tym inni:
Aby mieć możliwość komentowania, musisz być zalogowany. Nie masz konta? Zarejestruj się!
nieznane.pl Bądź na bieżąco! Subskrybuj nasz kanał RSS.Statystyki This Page Is Valid XHTML 1.0 Transitional :: ©2007-2009 nieznane.pl ::